Shashtriji Bhavnagar

*🙏 રુદ્રી 🙏* રુદ્રીનાં આઠ અધ્યાય હોવાથી અષ્ટાધ્યાયી કહેવાય છે,તથા જેમાં ભગવાન રુદ્ર એટલે કે શિવજીનું વર્ણન હોવાથી ‘રુદ્રી’ કહેવાય છે. આ આઠ અધ્યાયોમાં પ્રથમ અધ્યાયને ‘શિવસંકલ્પ સૂકત’નાં નામે ઓળખવામાં આવે છે. આ અધ્યાયમાં આવતા છ મંત્રોમાં આપણા મનનું સૂક્ષ્મ વર્ણન છે. શાસ્ત્ર અનુસાર બ્રહ્માએ પહેલા માનવીનાં મનની રચના કરી ત્યાર બાદ માનવ શરીરની રચના કરી છે. *પ્રથમ અધ્યાય*  પ્રથમ અધ્યાયમાં ઋષિઓ શિવજીને પ્રાર્થના કરે છે. હે શિવજી! અમારું આ ચંચળ મન અનેક પ્રકારનાં તર્ક-વિતર્ક અને વિચારો કરે છે. આપની પૂજામાં સ્થિર બનતું નથી. આપ અમારા આ મર્કટ જેવા મનને સ્થિર કરો, પવિત્ર વિચારોવાળું બનાવો. દરેક મંત્રનાં અંતમાં આવે છે ‘તન્મે મન: શિવસંકલ્પમસ્તુ’ હે શિવ! અમારું મન ઉદાર અને પવિત્ર બનો. *દ્વિતીય અધ્યાય* અષ્ટાધ્યાયી રુદ્રીનાં બીજા અધ્યાયને આપણે ‘પુરુષસૂકત’નાં નામે જાણીએ છીએ. આ પુરુષસૂકત ભારત વર્ષનાં દરેક પંડિતો બોલે છે. તેના દિવ્ય મંત્રોથી દેવોની ષોડશોપચાર પૂજા થાય છે. આ પુરુષસૂકતનાં ૧૬ મંત્રોમાં વિષ્ણુ પરમાત્માનાં વ્યાપક સ્વરૂપનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ભગવદ્ ગીતામાં જેમ વિષ્ણુ ભગવા...

नागेन्द्रहाराय त्रिलोचनाय भस्माङ्गरागाय महेश्वराय।  नित्याय शुद्धाय दिगम्बराय तस्मै नकाराय नम: शिवाय ॥ जो शिव नागराज वासुकि का हार पहिने हुए हैं, तीन नेत्रों वाले हैं, तथा भस्म की राख को सारे शरीर में लगाये हुए हैं, इस प्रकार महान् ऐश्वर्य सम्पन्न वे शिव नित्य–अविनाशी तथा शुभ हैं। दिशायें जिनके लिए वस्त्रों का कार्य करती हैं, अर्थात् वस्त्र आदि उपाधि से भी जो रहित हैं; ऐसे निरवच्छिन्न उस नकार स्वरूप शिव को मैं नमस्कार करता हूँ।🙏🙏 रुद्राष्टाध्यायी यजुर्वेद का अंग है और वेदों को ही सर्वोत्तम ग्रंथ बताया गया है। 🙏🙏🙏 वेद शिव के ही अंश है वेद: शिव: शिवो वेद:। अर्थात् वेद ही शिव है तथा शिव ही वेद हैं, वेद का प्रादुर्भाव शिव से ही हुआ है। भगवान शिव तथा विष्णु भी एकांश हैं तभी दोनो को हरिहर कहा जाता है, हरि अर्थात् नारायण (विष्णु) और हर अर्थात् महादेव (शिव) वेद और नारायण भी एक हैं वेदो नारायण: साक्षात् स्वयम्भूरिति शुश्रुतम्। यही कारण है कि भारतीय संस्कृति में वेदों का इतना महत्व है तथा इनके ही श्लोकों, सूक्तों से पूजा, यज्ञ, अभिषेक आदि किया जाता है। शिव से ही सब है तथा सब...